TD Bank: Kinh tế Mỹ vẫn bền vững, Canada đối mặt áp lực từ lao động và thương mại

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada
 

• Thị trường lao động Canada tiếp tục suy yếu trong tháng Tư khi việc làm giảm và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 6.9%.
• Cán cân thương mại của Canada quay trở lại trạng thái thặng dư trong tháng Ba nhờ xuất khẩu hàng hóa tăng mạnh, dù thương mại ròng nhiều khả năng vẫn gây áp lực lên tăng trưởng GDP quý 1.
• Thị trường lao động suy yếu cùng hoạt động thương mại ngoài năng lượng chưa thực sự tích cực sẽ khiến BoC tiếp tục duy trì trạng thái chờ và quan sát bất chấp biến động giá năng lượng.

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
 

• Tăng trưởng việc làm tại Mỹ vẫn tích cực trong tháng Tư, vượt kỳ vọng thị trường trong khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì ổn định ở mức 4.3%.
• Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tiếp tục ở vùng thấp trong lịch sử, cho thấy môi trường sa thải vẫn khá yên ắng, trong khi chỉ số ISM dịch vụ phát tín hiệu khu vực dịch vụ tiếp tục mở rộng.
• Giá dầu tiếp tục biến động mạnh trong tuần khi dầu thô WTI giảm từ 105 USD/thùng về vùng giữa 90 USD vào cuối tuần nhờ kỳ vọng xuất hiện bước tiến trong đàm phán Mỹ - Iran.

Canada – BoC có thêm lý do để tiếp tục chờ đợi

Giá dầu giảm xuống dưới mốc 100 USD trong tuần này đối với dầu WTI nhờ tâm lý lạc quan xoay quanh khả năng đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, qua đó hỗ trợ cả thị trường cổ phiếu lẫn trái phiếu phục hồi. Chỉ số S&P/TSX Composite của Canada tăng 0.6% trong tuần, dù mức tăng này chưa đủ để giúp thị trường chứng khoán Canada giữ vị trí thị trường vốn hóa lớn thứ bảy thế giới trước Hàn Quốc (KOSPI). Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu chính phủ Canada kỳ hạn 5 năm và 10 năm đồng loạt giảm 9 bps, lần lượt xuống còn 3.5% và 3.1%.

Báo cáo việc làm tháng Tư tiếp tục phản ánh bức tranh kinh tế kém tích cực hơn. Theo Statistics Canada, số lượng việc làm gần như đi ngang trong tháng Tư, giảm 18,000 việc làm so với kỳ vọng tăng 10,000 việc làm, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ lên 6.9% (Biểu đồ 1). Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng lên 65.0%, góp phần khiến tỷ lệ thất nghiệp đi lên. Ở góc độ tích cực, tỷ lệ tham gia tăng cho thấy người lao động vẫn sẵn sàng quay lại thị trường việc làm, thường phản ánh phần nào niềm tin vào triển vọng tuyển dụng. Tuy nhiên, nhìn sâu hơn vào dữ liệu, chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy động lực tăng trưởng đang được cải thiện rõ rệt. Trong khi đó, tăng trưởng tiền lương tiếp tục chậm lại trong tháng Tư, với các chỉ số cốt lõi hầu như không cho thấy nhiều cải thiện.

Ở một khía cạnh nhất định, thị trường lao động kém sôi động lại giúp BoC giảm bớt áp lực lạm phát lan rộng từ cú sốc giá năng lượng. Ngân hàng trung ương tiếp tục mô tả điều kiện lao động hiện tại là “yếu”, phản ánh nhu cầu tuyển dụng bị kìm hãm và nhu cầu lao động suy giảm. Vì vậy, báo cáo lần này khó có thể làm thay đổi đáng kể cách tiếp cận chờ và quan sát hiện tại của BoC.

Thông điệp tương tự cũng xuất hiện trong báo cáo thương mại. Cán cân thương mại của Canada quay trở lại trạng thái thặng dư trong tháng Ba sau năm tháng liên tiếp thâm hụt (Biểu đồ 2). Tuy nhiên, sự cải thiện này chủ yếu đến từ giá hàng hóa và kim loại quý tăng cao thay vì nhu cầu bên ngoài phục hồi trên diện rộng. Giá trị xuất khẩu tăng mạnh nhờ giá dầu thô đi lên và lượng vàng xuất khẩu gia tăng, trong khi nhập khẩu giảm sau mức tăng mạnh ghi nhận trong tháng Hai.

Nếu loại trừ nhóm kim loại, khoáng sản và năng lượng, tăng trưởng xuất khẩu thực tế khiêm tốn hơn nhiều. Vì vậy, báo cáo thương mại tháng Ba có thể phần nào phản ánh quá mức sức mạnh thực sự của khu vực đối ngoại. Đội ngũ phân tích của TD Bank vẫn duy trì nhận định rằng thương mại ròng sẽ kéo giảm tăng trưởng GDP thực quý 1/2026 do nhập khẩu tăng mạnh trong cả quý. Dù vậy, nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao, xuất khẩu danh nghĩa và cán cân thương mại có thể tiếp tục cải thiện trong quý 2 ngay cả khi sản lượng xuất khẩu thực tế vẫn bị hạn chế.

Tuy nhiên, xuất khẩu năng lượng tăng cao không mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng trong nước. Dữ liệu chi tiêu thẻ nội bộ của TD Bank cho thấy chi tiêu tại các trạm xăng tăng 3.6% trong tháng và tăng 16.7% so với cùng kỳ năm trước trong tháng Tư, trước thời điểm chính sách miễn giảm thuế xăng có hiệu lực, qua đó tiếp tục gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình. BoC cho biết họ sẵn sàng phản ứng nếu giá năng lượng cao lan rộng sang lạm phát cốt lõi, nhưng ở thời điểm hiện tại vẫn chưa có nhiều lý do để các nhà hoạch định chính sách hành động quyết liệt theo bất kỳ hướng nào.

Mỹ – Thị trường lao động vẫn kiên cường bất chấp cú sốc năng lượng

Thị trường tài chính Mỹ tiếp tục duy trì trạng thái tích cực trong tuần này. Chỉ số S&P 500 tăng khoảng 2% và thiết lập đỉnh lịch sử mới nhờ giá dầu hạ nhiệt cùng báo cáo việc làm vượt kỳ vọng. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ dài hạn giảm nhẹ vào cuối tuần, với lợi suất kỳ hạn 10 năm dao động quanh 4.35%, thấp hơn đôi chút so với cuối tuần trước. Thị trường hiện vẫn phản ánh kỳ vọng khá hạn chế về khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn giữa bối cảnh giá năng lượng biến động mạnh và nền kinh tế Mỹ tiếp tục cho thấy sự ổn định.

Sự kiên cường này được thể hiện rõ trong báo cáo việc làm tháng Tư khi bảng lương phi nông nghiệp tăng thêm 115,000 việc làm, gần gấp đôi dự báo đồng thuận của thị trường. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4.3% trong bối cảnh cả số lượng việc làm hộ gia đình và quy mô lực lượng lao động đều giảm nhẹ. Dữ liệu bảng lương trong quý đầu năm biến động đáng kể do ảnh hưởng từ thời tiết xấu và cuộc đình công trong ngành y tế tại California. Tuy nhiên, nếu loại bỏ các yếu tố nhiễu ngắn hạn này, xu hướng chung cho thấy tăng trưởng việc làm đã cải thiện đáng kể so với cuối năm ngoái và hiện đang ở mức đủ để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định (Biểu đồ 1). Các dữ liệu tần suất cao cũng củng cố bức tranh thị trường lao động tích cực này khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tiếp tục ở mức thấp theo tiêu chuẩn lịch sử, trong khi số đơn tiếp tục nhận trợ cấp giảm xuống còn 1.77 triệu, mức thấp nhất trong hai năm.

Các dữ liệu kinh tế khác cũng tiếp tục củng cố câu chuyện về sự bền bỉ của nền kinh tế Mỹ. Chỉ số ISM dịch vụ giảm nhẹ trong tháng Tư nhưng vẫn duy trì vững chắc trên ngưỡng 50 điểm, phản ánh khu vực dịch vụ tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, chi tiết báo cáo cho thấy một số tín hiệu đáng chú ý. Thành phần đơn hàng mới giảm khá mạnh, trong khi chỉ số giá đầu vào duy trì ở mức cao 70.7, mức cao nhất kể từ cuối năm 2022 và tăng đáng kể so với đầu năm nay, cho thấy áp lực chi phí trong lĩnh vực dịch vụ vẫn còn dai dẳng.

Về giá năng lượng, tín hiệu tích cực là dầu thô WTI, sau khi tăng vọt lên trên 105 USD/thùng cuối tuần trước, đã giảm trở lại vùng giữa 90 USD trong tuần này (Biểu đồ 2). Diễn biến này xuất hiện sau các thông tin liên quan đến đàm phán Mỹ - Iran cùng những tín hiệu hạ nhiệt tạm thời quanh Eo biển Hormuz. Dù đây là yếu tố tích cực đối với kỳ vọng lạm phát, triển vọng giảm phát bền vững vẫn sẽ phụ thuộc vào khả năng đạt được giải pháp dài hạn cho các căng thẳng địa chính trị hiện tại.

Những diễn biến này có lẽ đang là tâm điểm theo dõi của ứng viên Chủ tịch Fed Kevin Warsh trước khi ông chính thức đảm nhận vai trò lãnh đạo. Các phát biểu từ Fed trong tuần qua tiếp tục duy trì lập trường thận trọng, với Chủ tịch Fed New York John Williams nhấn mạnh rằng chính sách tiền tệ hiện đang “ở vị thế phù hợp” để cân bằng các rủi ro xoay quanh nhiệm vụ kép của Fed. Trong bối cảnh hiện tại, thị trường vẫn nghiêng mạnh về khả năng Fed sẽ chưa hành động trong ngắn hạn, với xác suất giữ nguyên lãi suất trong năm nay vẫn trên 70%.

Nhìn chung, báo cáo việc làm tích cực hơn kỳ vọng cùng các dữ liệu tần suất cao khác đã giúp xoa dịu phần nào lo ngại rằng thị trường lao động Mỹ đang tiếp tục suy yếu. Điều này sẽ tạo thêm dư địa để Fed đánh giá mức độ tác động của giá năng lượng cao đối với lạm phát cốt lõi trong những tháng tới.