Westpac: Áp lực tiêu dùng tại Úc gia tăng, Mỹ đối mặt rủi ro lạm phát

Tại Úc, dữ liệu tâm lý người tiêu dùng và doanh nghiệp cho thấy xu hướng suy yếu rõ rệt trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông. Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng Westpac-MI giảm mạnh nhất kể từ COVID-19, giảm 12.5% xuống 80.1, phản ánh mức bi quan sâu. Nguyên nhân chính là giá nhiên liệu tăng mạnh, kéo theo sự sụt giảm ở các thành phần quan trọng như “tài chính hộ gia đình so với một năm trước” (-16.7%) và “thời điểm mua sắm hàng hóa lớn” (-15.0%). Kỳ vọng 12 tháng tới về tài chính hộ gia đình (-13.9%) và nền kinh tế (-12.4%) cũng giảm đáng kể, cho thấy áp lực kéo dài đối với người tiêu dùng.

Khảo sát kinh doanh NAB tháng 3 cũng cho thấy sự suy yếu tương tự khi niềm tin kinh doanh giảm 29 điểm từ mức trung lập. Trong khi đó, áp lực chi phí tăng lên rõ rệt với chi phí đầu vào tăng 1.7 điểm phần trăm lên 3.0% theo quý, và giá đầu ra tăng 0.4 điểm phần trăm. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang chuyển một phần chi phí nhiên liệu sang giá bán nhưng vẫn phải hấp thụ phần lớn chi phí qua biên lợi nhuận. Tuy vậy, điều kiện giao dịch và việc làm vẫn giữ ở mức tích cực, giúp nền kinh tế duy trì trạng thái ổn định tương đối nếu cú sốc chi phí không kéo dài.

Khảo sát lực lượng lao động tháng 3 cho thấy thị trường lao động Úc vẫn ổn định trước các cú sốc bên ngoài. Tăng trưởng việc làm phục hồi từ 1.0% lên 1.5% theo năm trên trung bình ba tháng, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giữ ổn định ở mức 4.3%. Điều này cho thấy mức 4.1% trước đó chủ yếu do biến động tỷ lệ tham gia lao động, không phản ánh xu hướng thắt chặt thực sự. Tuy nhiên, triển vọng đang yếu đi khi niềm tin kinh doanh giảm và rủi ro địa chính trị gia tăng, với dự báo thất nghiệp có thể tăng lên 5.0% vào đầu năm 2027 khi tăng trưởng việc làm chậm lại.

Trên thị trường quốc tế, vòng đàm phán trực tiếp Mỹ–Iran kết thúc đột ngột cùng với việc Mỹ siết chặt kiểm soát vận tải liên quan Iran. Dù vậy, thị trường phản ứng khá bình tĩnh khi Brent giảm dưới 100 USD và chứng khoán toàn cầu vẫn duy trì gần đỉnh lịch sử. Các bên vẫn tiếp tục đàm phán và dự kiến có thêm vòng thảo luận trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần kết thúc, với khả năng gia hạn vẫn mở.

Áp lực địa chính trị cũng phản ánh rõ trong dữ liệu Mỹ, khi tâm lý người tiêu dùng Đại học Michigan giảm xuống mức thấp kỷ lục, thấp hơn 43% so với trung bình dài hạn. Lạm phát hiện vẫn chủ yếu ở mức tác động ban đầu với CPI toàn phần 0.9% và CPI lõi 0.2% trong tháng 3, nhưng rủi ro vòng hai có thể xuất hiện nếu xung đột kéo dài, làm tăng áp lực lạm phát và duy trì lãi suất cao hơn. Các thành viên FOMC vẫn đánh giá nền kinh tế vững nhưng lo ngại mất cân bằng giữa tăng trưởng và lạm phát.

Ngược lại, Trung Quốc ghi nhận tăng trưởng tích cực khi GDP quý 1 tăng lên 5.0% so với 4.5% quý trước, nhờ xuất khẩu và đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ xanh. Tuy nhiên, tiêu dùng vẫn yếu khi doanh số bán lẻ chỉ tăng 2.4% so với 2.8% trước đó, thấp hơn nhiều so với trung bình hậu COVID. Dù có hỗ trợ chính sách, sức mua hộ gia đình vẫn chưa cải thiện rõ rệt, trong khi giá nhà tiếp tục giảm tạo áp lực lên tài sản và tâm lý. Nếu tiêu dùng không phục hồi, tăng trưởng có thể quay về dưới 4.0% trong các năm tới.