Westpac: Lạm phát và khủng hoảng năng lượng gây áp lực lên chính sách tiền tệ toàn cầu

Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng Westpac-MI tăng nhẹ trong tháng 3, tăng 1.2% lên 91.6, nhưng vẫn phản ánh mức tâm lý bi quan rõ rệt. Khảo sát mới nhất được thực hiện trong tuần kết thúc vào ngày 7 tháng 3, vì vậy chỉ ghi nhận một phần tác động từ sự leo thang xung đột tại Trung Đông trong tuần này. Các phản hồi thu thập trong ba ngày cuối của mẫu khảo sát cho thấy chỉ số giảm xuống gần mức 84 – một kết quả cực kỳ bi quan, cho thấy tâm lý người tiêu dùng có thể thay đổi nhanh chóng trước những diễn biến từ bên ngoài.

Đóng góp vào kết quả tiêu đề tích cực hơn đôi chút trong tháng là sự cải thiện trong đánh giá hiện tại về tài chính hộ gia đình (tăng 1.8%), tâm lý mua sắm (4.9%) và triển vọng nền kinh tế trong vòng 5 năm tới (2.4%). Những yếu tố này bù đắp cho các kết quả không thay đổi hoặc suy yếu liên quan đến triển vọng tài chính hộ gia đình và nền kinh tế trong năm tới. Phần lớn lo ngại trong ngắn hạn đến từ kỳ vọng hawkish của người tiêu dùng đối với lãi suất thế chấp, khi hơn 75% số người được khảo sát dự đoán lãi suất sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới.

Các bình luận gần đây từ các quan chức RBA tiếp tục nhấn mạnh quan điểm thận trọng của Hội đồng về năng lực cung ứng, đồng thời bày tỏ lo ngại về sự dai dẳng của lạm phát trong nước và nhu cầu duy trì ổn định kỳ vọng giá cả. Trong bối cảnh hiện nay, khi nền kinh tế còn đối mặt với một rủi ro mới từ bên ngoài dưới dạng giá năng lượng tăng mạnh, RBA có thể cảm thấy cần phải hành động nhanh chóng. Trước những diễn biến này, Kinh tế trưởng Luci Ellis trong tuần đã công bố bản điều chỉnh đối với dự báo của nhóm phân tích từ Westpac về chính sách RBA, bổ sung thêm một lần tăng lãi suất 25 bps tại cuộc họp tháng 3, bên cạnh lần tăng lãi suất đã được dự báo cho tháng 5. Tổng cộng 50 bps thắt chặt này sẽ đưa lãi suất tiền mặt trở lại mức đỉnh sau đại dịch là 4.35%. Phạm vi, cường độ và mức độ dai dẳng của các rủi ro lạm phát phát sinh từ xung đột hiện vẫn rất khó đoán định và có xu hướng tăng trong ngắn hạn, nhưng được kỳ vọng sẽ giảm dần đến năm 2027, qua đó tạo điều kiện đảo ngược các đợt tăng lãi suất của năm 2026 từ cuối năm 2027.

Trước khi chuyển sang bối cảnh quốc tế, cần lưu ý rằng khảo sát kinh doanh mới nhất của NAB cho thấy sự lạc quan trong cộng đồng doanh nghiệp Úc phần lớn đã biến mất trong tháng 2. Điều này không chỉ phù hợp với kết quả suy yếu của tâm lý người tiêu dùng mà còn phản ánh một khởi đầu năm có phần mềm hơn đối với điều kiện giao dịch và lợi nhuận doanh nghiệp. Những tín hiệu này báo trước khả năng tăng trưởng kinh tế sẽ chững lại sau khi đã tăng tốc gần mức xu hướng trong suốt năm 2025.

Tại Mỹ, đánh giá về hiện trạng và triển vọng của thị trường lao động đã thay đổi đáng kể sau báo cáo công bố vào thứ Sáu tuần trước. Bảng lương phi nông nghiệp của Mỹ gây bất ngờ theo hướng tiêu cực trong tháng 2 khi giảm 92,000 việc làm. Số liệu tăng trưởng việc làm của hai tháng trước đó cũng bị điều chỉnh giảm 69,000, khiến mức trung bình 3 tháng chỉ còn 6,000 so với 50,000 trong tháng 1, trong khi mức trung bình 12 tháng hiện chỉ khoảng 13,000 so với 89,000 của năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4.4% dù tỷ lệ tham gia lao động giảm 0.1 điểm phần trăm. Đáng chú ý hơn, các điều chỉnh hàng năm đã làm giảm tỷ lệ tham gia lao động và tỷ lệ việc làm trên dân số lần lượt 0.4 điểm phần trăm và 0.5 điểm phần trăm. Những diễn biến này cho thấy nguồn cung lao động tại Mỹ đang bị hạn chế bởi cả yếu tố cấu trúc lẫn chu kỳ, qua đó làm gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế trong trung hạn.

Tuy vậy, cho đến thời điểm hiện tại tăng trưởng kinh tế vẫn duy trì được sự ổn định, như thể hiện qua doanh số bán lẻ tháng 1 khi nhóm kiểm soát tăng 0.3%. Khởi công xây dựng nhà ở cũng ghi nhận một số tín hiệu tích cực trong tháng 1 khi tăng 7.2%, dù tổng số dự án khởi công vẫn thấp hơn 18% so với mức đỉnh của năm 2022 và số lượng giấy phép xây dựng còn yếu hơn, thấp hơn 28%. Sự tăng vọt của lợi suất kỳ hạn Mỹ vào cuối tuần đồng thời cho thấy các rủi ro gia tăng đối với lạm phát và điều kiện tài chính tại Mỹ. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi xảy ra vào thời điểm dữ liệu thị trường lao động đang hàm ý nhu cầu về các biện pháp nới lỏng bổ sung.

Cuối cùng là Trung Quốc. Dữ liệu thương mại tháng 1 và tháng 2 tiếp tục cho thấy Trung Quốc đang thành công trong việc mở rộng nhanh chóng lĩnh vực sản xuất công nghệ cao và cơ sở hạ tầng liên quan, với xuất khẩu tăng 21.8% tính từ đầu năm và thặng dư thương mại đạt gần mức cao kỷ lục 213.6 tỷ USD (tính gộp hai tháng). Sức mạnh bền vững của thặng dư thương mại vẫn là một giả định cốt lõi trong dự báo của Westpac vềnền kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khi đã tăng gần 20% trong vài năm qua, tăng trưởng nhu cầu từ bên ngoài khó có thể duy trì tốc độ hiện tại và nhiều khả năng sẽ chậm lại. Các biện pháp kích thích chủ động sẽ cần thiết để thúc đẩy nhu cầu trong nước từ nửa đầu năm 2026. Trong bối cảnh rủi ro đối với giá năng lượng toàn cầu và nguồn cung ngày càng lớn, nhu cầu hành động chính sách cũng trở nên cấp bách hơn.