MUFG - Asia FX: IEA giải phóng trữ lượng dầu kỷ lục nhưng xung đột tại Hormuz vẫn đẩy giá dầu lên $90
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của MUFG.
Giá dầu Brent biến động và tăng lên trên 90 USD/thùng trong bối cảnh tâm lý rủi ro trên thị trường trở nên thận trọng hơn, mặc dù IEA đã thông báo kế hoạch giải phóng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Giá dầu tiếp tục tăng khi xuất hiện các báo cáo cho thấy toàn bộ các cảng xuất khẩu dầu của Iraq đã ngừng hoạt động sau khi hai tàu chở dầu bị tấn công trong vùng biển của nước này. Sự gián đoạn này làm giảm nguồn cung dầu ra thị trường và góp phần đẩy giá lên cao hơn. Trong bối cảnh đó, IEA đã đạt được thỏa thuận giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp của các quốc gia thành viên.
Đây là đợt giải phóng lớn nhất từng được thực hiện với mục tiêu làm giảm áp lực tăng giá năng lượng do xung đột tại Trung Đông gây ra. Con số 400 triệu thùng này lớn hơn nhiều so với 183 triệu thùng mà các nước thành viên từng giải phóng vào năm 2022 sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine. Hiện tại vẫn chưa có thông tin chi tiết về tốc độ giải phóng dầu mỗi ngày, thời điểm bắt đầu, hoặc địa điểm cụ thể nơi dầu sẽ được đưa ra thị trường. Tuy nhiên đã có một số thông tin ban đầu về lượng dầu mà từng quốc gia dự kiến đóng góp. Nhật Bản cho biết sẽ giải phóng 80 triệu thùng dầu, Anh khoảng 13.5 triệu thùng, Đức khoảng 19.5 triệu thùng, Pháp khoảng 15 triệu thùng và Hàn Quốc khoảng 22.5 triệu thùng. Trong khi đó, chính quyền Mỹ dự kiến giải phóng 172 triệu thùng dầu và cho biết lượng dầu này sẽ được đưa ra thị trường trong khoảng thời gian 120 ngày.
Tốc độ giải phóng dầu sẽ là yếu tố rất quan trọng để đánh giá mức độ tác động đối với thị trường năng lượng. Tuy nhiên xét trên tổng thể, mức gián đoạn nguồn cung dầu từ khu vực Eo biển Hormuz vẫn lớn hơn nhiều so với lượng dầu được giải phóng từ kho dự trữ. Nếu đặt con số 400 triệu thùng vào bối cảnh nhu cầu toàn cầu thì lượng dầu này chỉ tương đương khoảng 4 ngày tiêu thụ dầu của thế giới. Trong khi đó Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới vì mỗi ngày có khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua khu vực này, tương đương khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày. Hiện tại hoạt động vận chuyển qua khu vực này vẫn đang bị gián đoạn ở mức đáng kể, vì vậy việc thay thế hoàn toàn lượng dầu bị ảnh hưởng trong thời gian dài là rất khó.
Điều này không có nghĩa rằng việc giải phóng dầu dự trữ sẽ không có tác dụng đối với thị trường. Tác động của biện pháp này phụ thuộc chủ yếu vào tốc độ giải phóng dầu ra thị trường. Nếu lượng dầu 400 triệu thùng được giải phóng trong khoảng thời gian 6 tháng thì trung bình mỗi ngày thị trường sẽ nhận thêm khoảng 2 triệu thùng dầu, trong khi lượng dầu đi qua Eo biển Hormuz bình thường là khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày. Ngược lại nếu lượng dầu này được giải phóng trong thời gian ngắn hơn, ví dụ trong khoảng 1 tháng, thì lượng dầu bổ sung ra thị trường có thể đạt khoảng 13 triệu thùng mỗi ngày, mức này có thể bù đắp phần lớn lượng dầu bị gián đoạn từ khu vực Eo biển Hormuz. Tuy nhiên việc giải phóng nhanh với khối lượng lớn cũng làm giảm đáng kể lượng dầu dự trữ khẩn cấp của các quốc gia, điều này có thể làm giảm khả năng ứng phó với các cuộc khủng hoảng năng lượng khác trong tương lai, đặc biệt nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài.
Nếu giả định rằng các quốc gia thành viên khác của IEA cũng thực hiện kế hoạch giải phóng dầu theo thời gian 120 ngày giống như kế hoạch mà chính quyền Mỹ đã công bố, thì tổng lượng 400 triệu thùng dầu sẽ tương đương với khoảng 3.3 triệu thùng dầu được bổ sung ra thị trường mỗi ngày. Mức bổ sung này vẫn thấp hơn so với lượng dầu có thể bị gián đoạn từ khu vực Eo biển Hormuz, nơi mức thiếu hụt nguồn cung có thể lên tới khoảng 10–13 triệu thùng mỗi ngày. Con số này đã tính đến việc một phần dầu có thể được chuyển hướng sang các tuyến vận chuyển khác thông qua hệ thống đường ống, ví dụ như đường ống Đông–Tây của Ả Rập Saudi, nhằm giảm sự phụ thuộc vào tuyến vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Tuy nhiên ngay cả khi có các tuyến đường ống thay thế như vậy thì nguồn cung dầu toàn cầu vẫn có nguy cơ thiếu hụt đáng kể nếu tình trạng gián đoạn tại khu vực này tiếp tục kéo dài.
MUFG