MUFG - Daily FX: USD tăng mạnh – Liệu chính phủ Nhật Bản có ngăn chặn đà tăng của USD/JPY?

USD tiếp tục tăng mạnh và chỉ số DXY đã vượt mốc 100 trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu dịu bớt. Một máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ đã rơi tại Iraq, tuy nhiên phía Mỹ cho biết vụ việc không phải do hỏa lực từ lực lượng thù địch hoặc từ đồng minh gây ra. Trong khi đó, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vẫn tiếp diễn, còn Iran tiếp tục đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Những nỗ lực nhằm hạn chế đà tăng của giá dầu thô đang giúp thị trường năng lượng ổn định hơn, với giá dầu Brent dao động trong phạm vi hẹp quanh mốc 100 USD. Báo cáo hàng tháng của IEA công bố ngày hôm qua cho rằng tình hình hiện nay là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từng được ghi nhận. Tuy nhiên báo cáo cũng cho thấy một yếu tố tích cực là tổng lượng dự trữ dầu thô toàn cầu hiện vào khoảng 8.2 tỷ thùng, mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 2021 sau giai đoạn đầu của đại dịch toàn cầu. Trong tổng lượng dự trữ này có khoảng 25% là dầu đang được lưu trữ trên các tàu ngoài biển. Mỹ hiện đang tìm cách đưa một phần lượng dầu này ra thị trường bằng cách tạm thời dỡ bỏ lệnh cấm mua dầu từ Nga. Dù vậy giá dầu gần như không có phản ứng đáng kể trước thông tin này.

Giá năng lượng tăng cao luôn là vấn đề lớn đối với Nhật Bản vì nước này phải nhập khẩu gần như toàn bộ nhu cầu năng lượng. Khi giá năng lượng tăng, tác động tiêu cực càng mạnh hơn vì đồng JPY đang liên tục suy yếu. Điều này làm chi phí nhập khẩu tăng và gây áp lực lớn đối với nền kinh tế. Vì vậy các cơ quan quản lý tại Nhật Bản có thể sẽ chịu áp lực ngày càng lớn để ngăn chặn sự mất giá của đồng JPY. Câu hỏi đặt ra là liệu Nhật Bản có can thiệp vào thị trường ngoại hối hay không. Hiện tại chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy điều này sẽ xảy ra và ngay cả khi can thiệp diễn ra thì khả năng tạo ra tác động bền vững cũng được đánh giá là không cao. Bộ Tài chính Nhật Bản có thể sẽ để tỷ giá USD/JPY vượt qua mốc 160 trước khi đưa ra quyết định nhằm quan sát phản ứng của thị trường tại khu vực quan trọng này. Hiện tại tỷ giá đã vượt khu vực mà vào tháng 1 được cho là nơi Fed từng theo dõi sát diễn biến USD/JPY. Khi đó tỷ giá đã giảm khoảng 700 pips chỉ trong ba ngày. Đồng thời USD/JPY cũng đã vượt mức đỉnh từ đầu năm là 159.45 được thiết lập vào ngày 14 tháng 1.

Bộ trưởng Tài chính Katayama không đưa ra bình luận cụ thể về khả năng can thiệp, nhưng ông thừa nhận rằng thị trường tài chính đã xuất hiện những biến động lớn do xung đột tại Trung Đông. Ông cũng cho biết Bộ Tài chính Nhật Bản đang duy trì liên lạc chặt chẽ với Washington và tần suất liên lạc hiện còn nhiều hơn so với thông lệ.

Một vấn đề lớn đối với Bộ Tài chính Nhật Bản là đà tăng hiện nay chủ yếu đến từ sức mạnh chung của USD trên toàn cầu chứ không phải chỉ do sự suy yếu riêng của đồng JPY. Vì vậy việc can thiệp vào thị trường ngoại hối trong giai đoạn này có thể không mang lại hiệu quả rõ ràng. Mặc dù USD/JPY đang ở mức cao nhất từ đầu năm, cặp EUR/JPY lại thấp hơn hơn 2% so với mức đỉnh đạt được vào tháng 1. Nếu nhìn theo các cặp tỷ giá thương mại, đồng JPY thực sự đã suy yếu khi các cặp như AUD/JPY và CAD/JPY đều tăng. Tuy nhiên khi đo theo chỉ số tỷ giá hiệu lực danh nghĩa NEER do BoJ công bố thì mức suy yếu của đồng JPY chỉ khoảng -0.4%, đây là mức thay đổi khá nhỏ. Ngoài ra Bộ Tài chính Nhật Bản cũng khó có thể lập luận rằng thị trường đang xuất hiện biến động mất kiểm soát. Kể từ khi xung đột bắt đầu, USD/JPY chỉ tăng hơn 2% trong khoảng mười ngày giao dịch. Nếu tỷ giá vượt mốc 160, biến động có thể trở nên mạnh hơn và điều này có thể tạo ra lý do để cơ quan chức năng hành động. Tuy nhiên ngay cả khi can thiệp xảy ra thì khả năng giúp đồng JPY tăng giá bền vững vẫn được đánh giá là thấp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện nay.

Trong bối cảnh hiện tại, thị trường dường như đang chuẩn bị cho một giai đoạn tăng tiếp theo của USD. Giá dầu thô vẫn đang duy trì ở mức cao và còn khả năng tăng thêm. Việc chỉ số DXY vượt mốc 100 cùng với việc EUR/USD giảm xuống dưới 1.1500 có thể tiếp tục củng cố xu hướng tăng của USD, đặc biệt nếu USD/JPY vượt mốc 160.

USD/JPY đạt mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2024 khi giá dầu tăng

Tuần tới sẽ là một tuần rất bận rộn đối với thị trường khi nhiều ngân hàng trung ương lớn tổ chức các cuộc họp chính sách. Dù xung đột địa chính trị diễn biến như thế nào trong thời gian tới, đến cuối tuần sau nhà đầu tư có thể hiểu rõ hơn cách các ngân hàng trung ương G10 phản ứng với tình hình hiện tại. Có tám ngân hàng trung ương G10 sẽ họp trong tuần tới, bắt đầu với RBA vào thứ Ba, tiếp theo là Ngân hàng Canada và Fed vào thứ Tư, sau đó là BOJ, SNB, Riksbank, BoE và ECB vào thứ Năm.

Kỳ vọng chính sách tiền tệ tại châu Âu đã thay đổi đáng kể. Trước khi xung đột xảy ra, thị trường OIS dự báo BoE có thể cắt giảm khoảng 50 bps trong năm nay nhưng hiện tại kỳ vọng này đã chuyển sang gần 20 bps thắt chặt. Đối với ECB, thị trường trước đây dự báo khoảng 15 bps cắt giảm lãi suất nhưng hiện đã chuyển sang gần 50 bps tăng lãi suất. Đối với Ngân hàng Canada, định giá thị trường hiện cho thấy khoảng 40 bps tăng lãi suất thay vì khoảng 10 bps cắt giảm như trước đây. Fed vẫn được dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất nhưng mức định giá hiện chỉ còn khoảng 20 bps so với khoảng 60 bps trước khi xung đột xảy ra. Riêng đối với BOJ, kỳ vọng chính sách gần như không thay đổi khi trước xung đột thị trường đã dự báo gần hai lần tăng lãi suất, tương đương khoảng 48 bps thắt chặt và mức định giá hiện tại cũng gần tương tự.

Trong số các ngân hàng trung ương lớn, RBA có thể là ngân hàng đầu tiên tăng lãi suất trong tuần tới. RBA đã tăng lãi suất trước đó và Phó Thống đốc Hauser trong tuần này cho rằng lạm phát hiện đang ở mức rất cao và cao hơn dự báo trước đó của RBA. Thị trường hiện đang định giá khoảng 65% khả năng RBA sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp sắp tới.

Tuy nhiên việc tăng lãi suất có giúp đồng tiền của một quốc gia mạnh lên hay không còn phụ thuộc vào triển vọng tăng trưởng kinh tế. Nếu lãi suất tăng trong bối cảnh nền kinh tế yếu, điều này đôi khi lại tạo tác động tiêu cực đối với đồng tiền. Đồng bảng Anh hiện là đồng tiền G10 có hiệu suất tốt thứ tư kể từ khi xung đột bắt đầu, đứng sau CAD, USD và AUD. Đồng bảng cũng ghi nhận mức tăng lợi suất mạnh nhất. Điều này có thể đang hỗ trợ GBP trong ngắn hạn, tuy nhiên sự hỗ trợ này có thể không kéo dài. Nếu tâm lý ngại rủi ro gia tăng và thị trường chứng khoán toàn cầu giảm mạnh hơn, lợi suất cao hơn có thể sẽ không còn hỗ trợ các đồng tiền như trước.

Đồng AUD hiện là một trong những đồng tiền được hưởng lợi nhiều hơn từ triển vọng tăng lãi suất. Ngoài ra cơ cấu xuất khẩu của Úc cũng giúp đồng tiền này hưởng lợi khi giá hàng hóa tăng. Trong năm 2025, nhóm nhiên liệu khoáng sản bao gồm dầu thô chiếm khoảng 27% tổng kim ngạch xuất khẩu của Úc và là nhóm xuất khẩu lớn thứ hai sau quặng, xỉ và tro. Tuy nhiên rủi ro đối với AUD vẫn khá lớn. Nếu giá dầu thô tiếp tục tăng mạnh và làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu thì đồng AUD có thể chịu áp lực giảm. Đây cũng là yếu tố mà RBA cần cân nhắc trong cuộc họp tuần tới. Dù vậy khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu thì nguy cơ RBA tăng lãi suất vẫn ở mức cao ngay cả khi bất ổn toàn cầu gia tăng.

Kỳ vọng tăng lãi suất đã chuyển hướng theo hướng có lợi cho các đồng tiền ngoài USD