Swissquote Bank: Khi chiến lược ‘gấu’ không còn chịu nổi sức nóng từ thị trường AI

Michael Burry đã rút lui. Trong một lá thư ngắn gửi ngày hôm qua, ông thông báo sẽ thanh lý các quỹ và hoàn trả vốn cho nhà đầu tư vì “các ước tính giá trị chứng khoán của tôi hiện tại, và đã từ lâu, không còn đồng bộ với thị trường.” Nói cách khác, ông tin rằng thị trường đã bị định giá quá cao trong một thời gian kéo dài. Ông đã bán khống những doanh nghiệp tăng trưởng mạnh như Nvidia và Palantir, và ông có căn cứ cho quan điểm của mình. Tuy nhiên, ông dường như ngày càng mất niềm tin vào thời điểm thị trường quay trở lại mức định giá hợp lý hơn. “Hợp lý” ở đây là mức định giá dựa trên PE, PS, P, hay bất kỳ chỉ số nào, trở nên có cơ sở hơn theo quan điểm của ông và nhiều người khác. Các doanh nghiệp trong S&P 500 hiện đang giao dịch với PE trung bình khoảng 23, cao hơn đáng kể mức trung bình lịch sử khoảng 18.

Một “con gấu lớn” đã rơi lại phía sau, thừa nhận thất bại trước những nhà đầu tư theo xu hướng AI đầy tự tin và nhu cầu gần như vô hạn của họ đối với cổ phiếu công nghệ hoặc bất kỳ tài sản nào có thể tăng giá đủ nhanh và đủ cao để duy trì đà tăng của thị trường.

Tuy vậy, một điều đáng chú ý là Nasdaq hôm qua lại không tăng. Ngược lại, chỉ số này giảm 2%, trong khi Nvidia giảm hơn 3.5%. Một sự khởi đầu cho “Vụ Nổ Bong Bóng Lớn” ngay sau khi Burry đóng các vị thế của mình sẽ là một nghịch cảnh đáng tiếc.

Ở góc nhìn rộng hơn, các vị thế bán khống đối với S&P 500 tiếp tục tăng cùng với đà tăng giá của chỉ số này. Rõ ràng, các nhà giao dịch tổ chức đã theo sát và gây sức ép lên các nhà đầu tư nhỏ lẻ trong một thời gian dài. Dữ liệu từ CFTC cho thấy các vị thế đòn bẩy ròng đã duy trì mức tiêu cực từ mùa hè năm 2022. “Trò chơi” vì thế khá rõ: nếu nhà đầu tư cá nhân đủ kiên định để duy trì vị thế và đẩy lùi phe gấu, phe gấu sẽ bị cuốn ra khỏi thị trường và đà tăng có thể tiếp tục. Đây có lẽ là điều Burry cân nhắc trước khi quyết định rời khỏi cuộc chơi. Cũng có khả năng thị trường sẽ thực sự lao dốc và một “Big Short 2” sẽ xuất hiện. Điều này vẫn là ẩn số.

Yếu tố nhiều khả năng kích hoạt đợt bán tháo hôm qua là nhận thức ngày càng rõ rằng một bộ dữ liệu đầy đủ về việc làm và lạm phát sẽ không được công bố trước cuộc họp tháng 12 của Federal Reserve (Fed). Nếu kịch bản đó xảy ra, và nếu Fed duy trì tối thiểu mức độ độc lập và khả năng đánh giá thận trọng, cơ quan này sẽ không thể cắt giảm lãi suất một cách tùy tiện. Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Fed Atlanta, Raphael Bostic, phát biểu hôm thứ Tư rằng “ổn định giá cả vẫn là rủi ro cấp bách hơn, vì các tín hiệu từ thị trường lao động chưa phản ánh rõ ràng một chu kỳ suy yếu đủ lớn để biện minh cho việc nới lỏng chính sách đáng kể trong khi lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu.” Ông sẽ nghỉ hưu vào tháng 2 tới, điều này có thể mang lại phần nào sự nhẹ nhõm. Tuy nhiên, các thành viên Fed khác cũng bày tỏ quan ngại tương tự về lạm phát, làm gia tăng lo lắng giữa các thành viên ôn hòa của Fed và các nhà đầu tư ưa rủi ro. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm, phản ánh kỳ vọng về Fed, tăng lên 3.60% trong phiên hôm qua khi thị trường cổ phiếu giảm.

Nếu lợi suất trái phiếu tiếp tục đi lên, đà bán tháo cổ phiếu có thể tăng tốc. Và nếu mức giảm trở nên sâu hơn, Fed có thể đối mặt sức ép phải cắt giảm lãi suất. Do đó, điều quan trọng là duy trì sự bình tĩnh. Hệ thống hiện vẫn đang được hỗ trợ để tiếp tục đẩy giá tài sản lên, bất chấp các yếu tố cơ bản. Không ai muốn trở thành Chủ tịch Fed gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính mới hoặc làm vỡ bong bóng thị trường.

Hiện tại, tâm lý lạc quan về khả năng chấm dứt tình trạng chính phủ Mỹ đóng cửa đang dần nhường chỗ cho lo ngại và những biến động khó kiểm soát trên thị trường. Một ví dụ là đợt bán tháo USD đã tăng tốc trong phiên hôm qua, dù kỳ vọng hawkish từ Fed và lợi suất trái phiếu hồi phục.

Nguyên nhân có thể đến từ diễn biến của đồng yên. Tỷ giá USD/JPY đã chạm mốc 155 và giảm trở lại trong hai phiên liên tiếp. Mốc 155 dường như đang trở thành một ngưỡng kích hoạt đà bán tháo vì Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản bày tỏ quan ngại về tốc độ mất giá quá nhanh của đồng JPY.

Nếu phe gấu đồng JPY tiếp tục kiên định, nhiều khả năng họ sẽ chiếm ưu thế. Việc sử dụng dự trữ ngoại hối để ngăn đồng tiền mất giá trong khi Thủ tướng vẫn thúc đẩy chính sách tiền tệ nới lỏng là cuộc chiến gần như không thể thắng. Cách duy nhất để đảo ngược xu hướng mất giá mà không tăng lãi suất là tạo ra tăng trưởng kinh tế thật mạnh, điều không nằm trong triển vọng hiện tại.

GDP Nhật Bản chỉ tăng 0.5% trong quý trước, sau hai quý liên tiếp chỉ đạt 0.1%. Như vậy, dù can thiệp ngoại hối có thể hữu hiệu trong ngắn hạn, vì chúng buộc các vị thế bán khống phải đóng lại và giúp đồng JPY tạm thời lấy lại sức, nhưng trong trung hạn, hành động này giống như cố gắng đối đầu với sóng biển bằng nắm đấm. Tỷ giá USD/JPY có nhiều khả năng thử mốc 160 hơn là giảm xuống dưới 150.

Tóm lại: USD đang kém được ưa chuộng, còn đồng yên thiếu sức hấp dẫn. Còn đồng GBP, tình hình cũng không sáng sủa hơn. Cable phục hồi hôm qua chủ yếu nhờ đà bán tháo USD, nhưng đồng GBP khó có thể được xem là lựa chọn khả thi trước Ngân sách Mùa thu. Thực tế, cặp tiền này đã trả lại phần lớn mức tăng trước khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu xác nhận đỉnh.

Về bối cảnh nội tại, Rachel Reeves kỳ vọng sẽ có thêm hàng tỷ GBP dư địa trong ngân sách nhờ lạm phát thấp hơn và lãi suất giảm. Song dữ liệu kinh tế lại phản ánh một câu chuyện trái ngược: tăng trưởng gần như dậm chân tại chỗ, trong khi thuế và lạm phát vẫn là lực cản lớn.

Việc Land Rover tạm dừng sản xuất sau một cuộc tấn công mạng cũng tác động mạnh lên dữ liệu công nghiệp mới nhất, làm triển vọng tăng trưởng càng mờ nhạt. Trong điều kiện hiện tại, việc tìm kiếm động lực tăng trưởng bền vững cho Vương quốc Anh là rất khó.

Nếu có điểm sáng nào đáng chú ý, phản hồi từ thị trường sẽ hữu ích. Tuy nhiên, đến ngày 26 tháng 11, Rachel Reeves nhiều khả năng sẽ làm thất vọng nhà đầu tư hoặc người nộp thuế.

Kịch bản có thể theo hai hướng: hoặc người nộp thuế chịu thiệt và nền kinh tế tiếp tục suy yếu kéo dài, buộc Ngân hàng Anh (BoE) phải cắt giảm lãi suất; hoặc nhà đầu tư thất vọng, châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng trái phiếu chính phủ mới, và BoE vẫn phải cắt giảm lãi suất.

Dù theo hướng nào, khả năng BoE cắt giảm 25bps trong tháng 12 đang tăng lên. Và con đường cuối năm đối với đồng GBP có vẻ nghiêng về xu hướng đi xuống.