TD Bank - Bình luận thị trường Bắc Mỹ: Áp lực giá dầu gia tăng, Fed và BoC giữ lập trường thận trọng
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của TD Bank.
Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada
- Xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục xuất hiện dày đặc trên các tin tức và là yếu tố chính khiến giá dầu tăng lên gần các mức đỉnh gần đây.
- Dữ liệu GDP theo tháng và dữ liệu thương mại cho thấy nền kinh tế Canada bước vào đầu năm với trạng thái ổn định hơn so với lo ngại trước đó.
- BoC giữ giọng điệu dovish trong Tóm tắt thảo luận, nhưng đồng thời thừa nhận rằng chiến tranh tạo ra rủi ro theo cả hai hướng, vừa có thể làm chậm tăng trưởng vừa có thể làm tăng lạm phát.
Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
- Bài phát biểu của Tổng thống Trump vào thứ Tư làm giảm kỳ vọng về việc xung đột với Iran sẽ sớm kết thúc, từ đó khiến giá dầu tiếp tục tăng.
- Doanh số bán lẻ trong tháng Hai tăng trở lại sau hai tháng gần như không tăng trưởng.
- Dữ liệu JOLTS cho thấy thị trường lao động vẫn duy trì trạng thái ít tuyển dụng và ít sa thải trong tháng Hai.
- Nếu số liệu bảng lương tháng Ba không giảm mạnh bất ngờ, thì các dữ liệu trong tuần này tiếp tục củng cố quan điểm hiện tại của Fed là thận trọng và chờ thêm dữ liệu trước khi hành động.
Canada – Triển vọng kinh tế
Giá dầu WTI tăng khoảng 20% trong tuần và vượt 110 USD/thùng do kỳ vọng về việc giải quyết nhanh xung đột Mỹ–Iran giảm đi. Trong bài phát biểu tối qua, Tổng thống Trump đưa ra các phát biểu mang tính hawkish, không cung cấp kế hoạch cụ thể để chấm dứt xung đột và cảnh báo rằng tình hình có thể leo thang trong vài tuần tới. Phía Iran cũng cho biết họ không tìm kiếm lệnh ngừng bắn và tiếp tục kiểm soát Eo biển Hormuz, đồng nghĩa với việc nguồn cung dầu có thể tiếp tục bị gián đoạn. Dù giá dầu tăng, đồng CAD lại giảm 0.7% xuống còn 71.9 cent Mỹ vì dòng tiền chuyển sang tài sản an toàn và dữ liệu kinh tế Mỹ tốt lên đã hỗ trợ USD. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Canada giảm nhẹ do thị trường giảm kỳ vọng rằng BoC sẽ tăng lãi suất mạnh vào cuối năm.

Dữ liệu kinh tế Canada trong tuần giúp làm rõ hơn tình hình trước khi giá dầu tăng mạnh. GDP theo ngành trong tháng Một cho thấy nền kinh tế vẫn tăng trưởng dù không mạnh, với mức tăng 0.1% theo tháng, cao hơn dự báo không tăng trưởng. Các dấu hiệu ban đầu cho thấy GDP tháng Hai có thể tăng 0.2% theo tháng, giúp tăng trưởng quý tiến gần mức trung bình. Tuy nhiên, các số liệu này được ghi nhận trước khi giá dầu tăng mạnh nên có thể chưa phản ánh đầy đủ tác động tiêu cực sau đó.
Dữ liệu thương mại tháng Hai cho thấy cả xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng trở lại sau khi giảm trong tháng trước, cho thấy hoạt động kinh tế có cải thiện. Mức tăng diễn ra ở nhiều ngành, trong đó ngành ô tô đóng góp lớn. Giá dầu tăng gần đây dự kiến sẽ làm tăng giá trị thương mại trong các tháng tới và có thể giúp giảm thâm hụt thương mại. Ngoài ra, Canada đang bắt đầu nối lại trao đổi với Mỹ để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trước kỳ rà soát CUSMA vào ngày 1 tháng 7.

Giá năng lượng tăng và các rủi ro thương mại vẫn là yếu tố chính ảnh hưởng đến triển vọng ngắn hạn. Trong Tóm tắt thảo luận, BoC cho biết họ sẽ không phản ứng ngay với việc giá dầu làm tăng lạm phát, mà sẽ theo dõi thêm dữ liệu trước khi điều chỉnh chính sách. Hiện tại, ngân hàng vẫn giữ lập trường dovish vì nền kinh tế tăng trưởng dưới mức tiềm năng, lạm phát cốt lõi đang giảm và rủi ro tăng trưởng vẫn nghiêng về phía yếu đi. Dự kiến BoC sẽ không thay đổi chính sách trong cuộc họp ngày 29 tháng 4 nhưng sẽ theo dõi sát diễn biến để cân nhắc giữa nguy cơ tăng trưởng suy yếu và lạm phát tăng lên.
Mỹ – Giá dầu tăng mạnh rồi có thể điều chỉnh
Thị trường tài chính biến động trong tuần do chưa rõ xung đột Trung Đông sẽ kéo dài bao lâu. Chỉ số S&P 500 giảm vào đầu tuần nhưng tăng trở lại giữa tuần khi có tín hiệu căng thẳng giảm bớt. Lợi suất trái phiếu và giá dầu cũng giảm theo nhưng chỉ trong thời gian ngắn. Sau bài phát biểu của Trump vào tối thứ Tư, giá dầu lại tăng mạnh vào sáng thứ Năm. Ông cho biết Mỹ có thể tiếp tục tham gia trong 2–3 tuần nhưng đồng thời cũng nói rõ rằng sẽ không sớm đạt được thỏa thuận hòa bình và sẵn sàng tăng cường tấn công, đồng thời không ưu tiên việc mở lại Eo biển Hormuz.
Ngay cả khi Mỹ giảm hoạt động quân sự sớm, giá dầu vẫn có thể duy trì ở mức cao vì cần thời gian để tăng sản lượng và sửa chữa hạ tầng, trong khi rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn còn nếu Eo biển Hormuz chưa hoạt động bình thường. Điều này khiến rủi ro lạm phát tăng lên, dù cú sốc lần này chủ yếu đến từ dầu, khác với năm 2022 khi nhiều loại hàng hóa cùng tăng giá.
Tình hình kinh tế hiện tại cũng khác so với trước đây vì chuỗi cung ứng không bị gián đoạn nghiêm trọng, thị trường lao động đã suy yếu và nền kinh tế chưa hoạt động hết công suất. Tuy nhiên, giá xăng đã tăng lên khoảng 4 USD/gallon và có dấu hiệu lan sang các hàng hóa khác, khiến áp lực lạm phát tăng lên. Dữ liệu mới cho thấy người tiêu dùng đang kỳ vọng lạm phát cao hơn trong tháng Ba.

Đây là lần thứ tư trong 5 năm người dân phải đối mặt với cú sốc giá, trong khi thị trường lao động đang yếu đi. Dữ liệu JOLTS cho thấy số người được tuyển dụng giảm, trong khi số việc làm mở và sa thải giữ ổn định ở mức thấp, nghĩa là doanh nghiệp ít tuyển thêm nhưng cũng chưa cắt giảm mạnh. Dự báo bảng lương tháng Ba tăng khoảng 65K, phục hồi một phần sau khi giảm 92K trong tháng Hai. Dù chưa cho thấy suy thoái rõ ràng, thị trường lao động yếu hơn khiến người dân dễ bị ảnh hưởng khi có biến động kinh tế.
Chi tiêu tiêu dùng vẫn giữ được ổn định nhưng người dân đã bắt đầu thận trọng hơn do lo ngại lạm phát. Doanh số bán lẻ tháng Hai tăng 0.6% theo tháng sau hai tháng không tăng, nhưng nếu tính theo giá thực thì chỉ tăng khoảng 1% so với cùng kỳ năm trước. Các khoản hoàn thuế có thể giúp bù đắp phần nào chi phí xăng tăng, nhưng thị trường lao động suy yếu và biến động trên thị trường chứng khoán có thể tiếp tục ảnh hưởng tiêu dùng.

Trong bối cảnh rủi ro lạm phát tăng nhưng tăng trưởng có dấu hiệu suy yếu, Fed phải cân nhắc giữa hai mục tiêu này. Hiện tại, Fed vẫn giữ nguyên chính sách. Chủ tịch Fed Powell cho rằng cú sốc giá dầu thường chỉ kéo dài trong ngắn hạn và Fed có thể chờ thêm, nhưng cũng sẵn sàng hành động nếu kỳ vọng lạm phát thay đổi. Chủ tịch Fed New York Williams cho rằng chính sách hiện tại vẫn phù hợp để cân bằng giữa mục tiêu việc làm và kiểm soát lạm phát, tuy nhiên việc theo đuổi đồng thời hai mục tiêu này có thể khó khăn nếu tình hình xấu đi.
TD Bank