TD Bank - Bình luận thị trường Bắc Mỹ: Kinh tế Canada chững lại trước thềm đàm phán thương mại

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada

• Thị trường biến động mạnh theo những kỳ vọng về một thỏa thuận ngừng bắn tại Trung Đông, nhưng triển vọng vẫn còn mong manh.
• Kinh tế Canada gần như chững lại trong hai quý gần đây khi nhu cầu trong nước yếu và hoạt động đầu tư thiếu ổn định, cho thấy động lực tăng trưởng vẫn khá hạn chế.
• Đợt rà soát Hiệp định CUSMA sắp tới trở thành tâm điểm chú ý, khi Canada tìm cách kết hợp sự rõ ràng hơn trong quan hệ thương mại với chiến lược thu hút đầu tư dựa trên lĩnh vực năng lượng.

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
 

• Kỳ vọng mới về việc gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã kéo giá dầu WTI giảm 9% trong tuần, xuống còn 88 USD/thùng.
• Chi tiêu tiêu dùng vẫn duy trì khả năng chống chịu trong tháng 4 bất chấp áp lực lạm phát gia tăng và lượng tiết kiệm của hộ gia đình tiếp tục suy giảm.
• Ngày càng nhiều quan chức Fed phát đi tín hiệu hawkish hơn, trong khi thị trường hợp đồng tương lai Fed hiện định giá khoảng 60% khả năng có một đợt tăng lãi suất trước cuối năm.

Canada – Kinh tế Canada chững lại trước thềm đàm phán thương mại

Hy vọng về một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt xung đột giữa Iran và Mỹ, đồng thời mở lại eo biển Hormuz, là yếu tố chi phối các thị trường tài chính trong tuần này. Dù sự lạc quan xung quanh khả năng đạt được lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày đã khiến giá dầu giảm mạnh khoảng 9% so với cuối tuần trước, mức độ biến động vẫn ở mức cao.

Các thị trường tiếp tục phản ứng nhanh với những diễn biến mới từ các tiêu đề tin tức, cho thấy triển vọng vẫn rất mong manh. Đối với Canada, sự biến động này diễn ra trong bối cảnh khả năng tiếp cận thị trường Mỹ vẫn là dấu hỏi lớn và tiếp tục gây áp lực lên hoạt động kinh tế trong nước. Báo cáo GDP quý I cho thấy nền kinh tế gần như đình trệ, với mức giảm 0.1% theo quý quy đổi theo năm, thấp hơn kỳ vọng thị trường. Sự suy yếu diễn ra trên diện rộng. Tăng trưởng nhập khẩu mạnh đã kéo giảm số liệu GDP tổng thể, nhưng nhu cầu cuối cùng trong nước cũng tiếp tục giảm 0.4% theo quý và vẫn diễn biến thiếu ổn định.

Nếu loại bỏ các yếu tố biến động ngắn hạn, nhu cầu cuối cùng trong nước tăng 1.3% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đây vẫn là mức tăng thấp hơn xu hướng dài hạn và phù hợp với bức tranh một nền kinh tế đang vận hành dưới công suất tiềm năng.

Chi tiêu hộ gia đình tăng 1.5% theo quý nhờ sự hỗ trợ từ khu vực dịch vụ, nhưng động lực đã chậm lại so với quý IV.

Ở lĩnh vực đầu tư, mức tăng tích cực của đầu tư vào máy móc, thiết bị và tài sản sở hữu trí tuệ đã bị bù trừ bởi sự sụt giảm mạnh khác của đầu tư nhà ở, giảm 7.9% theo quý, cùng với chi tiêu cho các công trình kỹ thuật yếu đi.

Đầu tư công cũng đảo chiều giảm sau khi tăng trưởng trong giai đoạn cuối năm 2025.

Nhìn chung, nền kinh tế Canada vẫn đang tăng trưởng cầm chừng với động lực hạn chế. Dù các chỉ báo đầu quý II cho thấy một số dấu hiệu phục hồi, trong đó GDP tháng 4 đang có xu hướng tăng, nhưng xu hướng chung vẫn phản ánh tình trạng dư thừa công suất và tăng trưởng yếu. Tăng trưởng kém tích cực của Canada khiến sự chú ý tập trung vào đợt rà soát Hiệp định CUSMA sắp tới. Nền kinh tế nước này đã hoạt động dưới áp lực từ những bất ổn liên quan đến khả năng tiếp cận thị trường Mỹ kể từ khi đợt thuế quan đầu tiên được công bố vào năm ngoái.

Vào thứ Hai, ba quốc gia sẽ chính thức thông báo cho nhau những thay đổi mà họ muốn đưa vào hiệp định, trước khi các cuộc thảo luận được tiến hành. Mỹ và Mexico đã lên lịch cho các vòng đàm phán chính thức. Bộ trưởng phụ trách thương mại Mỹ - Canada Dominic Leblanc dự kiến sẽ tới Washington vào tuần tới, song lộ trình đàm phán vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Để hiểu thêm về định hướng của Canada trong các cuộc thương lượng sắp tới, bài phát biểu của Thủ tướng Mark Carney tại New York tuần này đã cung cấp một số tín hiệu đáng chú ý. Ông kêu gọi xây dựng một "quan hệ đối tác mới" với Mỹ, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu đưa Canada trở thành một "siêu cường năng lượng". Dữ liệu đầu tư trực tiếp nước ngoài gần đây cho thấy chiến lược này có thể đang phát huy tác dụng. Dòng vốn FDI trong quý I đạt 22 tỷ USD, giảm 4 tỷ USD so với quý IV. Trong đó, lĩnh vực năng lượng và khai khoáng thu hút 14.7 tỷ USD vốn đầu tư trong quý. Mặc dù các số liệu này thường biến động mạnh, chúng phù hợp với chiến lược tận dụng lợi thế tài nguyên thiên nhiên của Canada nhằm thu hút nguồn vốn dài hạn từ quốc tế.

Kinh tế Canada vẫn đang vận hành trong bối cảnh bất ổn thương mại kéo dài. Kỳ vọng hiện nay là trong những tháng tới sẽ xuất hiện sự rõ ràng và ổn định hơn trong quan hệ thương mại với Mỹ. Mức độ chắc chắn cao hơn về môi trường kinh doanh, kết hợp với nỗ lực thu hút dòng vốn toàn cầu đầu tư vào Canada, có thể tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế dựa trên năng suất trong dài hạn.

Mỹ – Những tín hiệu cho một thỏa thuận

Đã ba tháng kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào Iran. Hy vọng về một giải pháp hòa bình dài hạn đã gia tăng trong tuần này sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết một thỏa thuận hòa bình "về cơ bản đã được đàm phán xong". Giá dầu giảm mạnh sau thông tin này, mặc dù các cuộc tấn công mới từ cả hai phía vào giữa tuần đã khiến tâm lý lạc quan phần nào suy yếu. Tuy nhiên, đến tối thứ Năm, nhiều hãng tin cho biết hai bên đã đạt được một biên bản ghi nhớ kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, chờ sự phê chuẩn cuối cùng của Tổng thống Trump. Giá dầu giảm 9% trong tuần, đưa dầu WTI về mức 88 USD/thùng.

Trong khi đó, các dữ liệu kinh tế công bố tuần này cho thấy người tiêu dùng Mỹ vẫn duy trì được khả năng chống chịu nhất định dù áp lực lạm phát đang quay trở lại. Chỉ số S&P 500 tăng 1.3% trong tuần, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 12 bps xuống còn 4.44%. Báo cáo thu nhập và chi tiêu cá nhân tháng 4 công bố tuần này phản ánh rõ hơn những tác động mà cú sốc năng lượng đang gây ra đối với các hộ gia đình Mỹ. Lạm phát PCE tăng lên 3.8% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong ba năm và nhiều khả năng sẽ vượt 4% trong tháng 5 khi giá xăng tiếp tục tăng. Ngay cả khi loại bỏ giá thực phẩm và năng lượng, bức tranh lạm phát cũng không khả quan hơn nhiều khi lạm phát PCE lõi tăng lên 3.3%.

Các thước đo lạm phát trong ba tháng và sáu tháng gần nhất đều ở mức 3.8%, cho thấy áp lực giá vẫn rất nóng. Mặc dù lạm phát gia tăng, người tiêu dùng Mỹ vẫn duy trì mức chi tiêu khá ổn định. Chi tiêu danh nghĩa tăng 0.5% trong tháng 4 sau khi tăng mạnh 1% trong tháng 3. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, chi tiêu thực tế tháng 4 vẫn tăng 0.1%. Tuy nhiên, lạm phát cao đang bào mòn sức mua của người dân. Thu nhập khả dụng thực tế đã giảm tháng thứ ba liên tiếp, khiến các hộ gia đình ngày càng phải phụ thuộc vào tiền tiết kiệm để duy trì chi tiêu. Trong khi đó, tỷ lệ tiết kiệm đã giảm xuống mức thấp nhất trong bốn năm, cho thấy dư địa hỗ trợ tiêu dùng ngày càng thu hẹp.

Theo khảo sát mới nhất của Conference Board, các hộ gia đình đang có xu hướng thận trọng hơn với kế hoạch chi tiêu trong thời gian tới. Số người dự định mua các mặt hàng có giá trị lớn giảm xuống, trong khi khoảng hai phần ba người tiêu dùng cho biết sẽ cắt giảm tổng chi tiêu do giá cả tăng cao. Mặc dù các khảo sát tâm lý đã trở thành công cụ dự báo kém chính xác hơn kể từ sau đại dịch, tín hiệu này vẫn không thể bị bỏ qua. Cú sốc năng lượng đang làm gia tăng áp lực chi phí sinh hoạt đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình, những đối tượng không được hưởng lợi nhiều từ đà tăng giá nhà và thị trường chứng khoán trong những năm gần đây. Rủi ro còn có thể gia tăng nếu cú sốc năng lượng kéo dài.

Ngày càng nhiều quan chức Fed phát đi những tín hiệu hawkish hơn trước áp lực lạm phát đang gia tăng. Thành viên Hội đồng Thống đốc Fed Lisa Cook cho biết bà "sẵn sàng nâng lãi suất" nếu quá trình giảm lạm phát không sớm quay trở lại. Trong khi đó, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari tiếp tục nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu hiện nay vẫn là kiểm soát lạm phát, bởi thị trường lao động vẫn đang ở trạng thái tương đối tích cực.

Điều này cho thấy báo cáo việc làm công bố tuần tới có thể sẽ ít được chú ý hơn so với báo cáo CPI tháng 5 dự kiến công bố vào ngày 10/6. Hiện thị trường hợp đồng tương lai Fed đang định giá khoảng 60% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất trước cuối năm. Tuy nhiên, nếu lạm phát tiếp tục nóng hơn kỳ vọng, thời điểm nâng lãi suất có thể sẽ được thị trường đưa lên sớm hơn.