TD Bank - Bình luận thị trường Bắc Mỹ: Nhu cầu nội địa Canada trụ vững bất chấp GDP giảm, kinh tế Mỹ chịu sức ép từ thương mại và niềm tin tiêu dùng
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của TD Bank.
Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada
- Khảo sát ý định chi tiêu vốn năm 2026 cho thấy đầu tư danh nghĩa của khu vực tư nhân dự kiến tăng, trong khi đầu tư của khu vực công tiếp tục mở rộng. Điều này có nghĩa là cả doanh nghiệp tư nhân và chính phủ đều có kế hoạch chi nhiều hơn cho nhà xưởng, máy móc và hạ tầng, nhưng khu vực công vẫn đóng vai trò lớn hơn.
- GDP Canada giảm 0.6% theo năm trong quý 4, chủ yếu do doanh nghiệp giảm tích trữ hàng tồn kho. Khi loại bỏ yếu tố hàng tồn kho, các thành phần quan trọng như tiêu dùng trong nước và thương mại ròng lại cho thấy mức tăng tương đối tốt. Nói cách khác, hoạt động mua sắm của hộ gia đình, chi tiêu của chính phủ và xuất khẩu không yếu như con số GDP toàn phần thể hiện.
- Các chi tiết tích cực trong báo cáo GDP có thể giúp BoC tiếp tục giữ nguyên lãi suất ở mức hiện tại thay vì phải sớm nới lỏng chính sách.
Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
- Trong Diễn văn Liên bang, Tổng thống Trump tập trung vào thuế quan và vấn đề chi phí sinh hoạt. Ông nhấn mạnh vai trò của thuế nhập khẩu trong việc tăng thu ngân sách và đề cập đến các biện pháp giảm chi phí cho người dân.
- Niềm tin tiêu dùng tăng nhẹ trong tháng 2 nhờ kỳ vọng về tương lai cải thiện. Tuy nhiên, đánh giá của người dân về tình hình hiện tại tiếp tục xấu đi, chủ yếu do lo ngại về thị trường lao động.
- Lãi suất thế chấp giảm xuống dưới 6% lần đầu tiên trong hơn ba năm. Mức lãi suất thấp hơn giúp giảm chi phí vay mua nhà, từ đó hỗ trợ phần nào cho thị trường bất động sản.
Canada – Số liệu GDP toàn phần quý 4 yếu nhưng nhu cầu nội địa vẫn ổn định
Thị trường tài chính Canada trong tuần chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố. Lợi suất trái phiếu chính phủ Canada giảm cùng chiều với lợi suất trái phiếu Mỹ. Nguyên nhân là nhà đầu tư lo ngại về chính sách thuế quan nên chuyển sang nắm giữ trái phiếu Mỹ, vốn được xem là tài sản an toàn hơn.
Giá dầu biến động theo thông tin liên quan đến căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Trong cả tháng, giá dầu vẫn tăng. Giá dầu tăng có thể làm CPI Canada trong tháng 2 tăng theo do chi phí năng lượng cao hơn.
Thị trường cổ phiếu tăng nhờ kết quả kinh doanh tích cực của các ngân hàng và giá hàng hóa cải thiện.
Các dữ liệu kinh tế công bố trong tuần cho kết quả không đồng nhất. Khảo sát ý định chi tiêu vốn năm 2026 cho thấy năm trước chi tiêu danh nghĩa cho công trình và máy móc thiết bị phi dân cư tăng khoảng 5%. Tuy nhiên, bất ổn kinh tế khiến doanh nghiệp tư nhân thận trọng hơn, trong khi khu vực công tăng mạnh đầu tư. Năm nay, khu vực công vẫn dự kiến chi tiêu nhiều, nhưng khu vực tư nhân cũng dự kiến tăng đầu tư khoảng 3%.
Khảo sát việc làm, lương và giờ làm việc cho thấy thị trường lao động tháng 12 yếu hơn so với báo cáo LFS trước đó. Số lao động hưởng lương giảm 0.2% trong tháng và tổng số giờ làm việc cũng giảm. Điều này cho thấy doanh nghiệp có xu hướng giảm tuyển dụng hoặc cắt giảm giờ làm.
Sự kiện quan trọng nhất là báo cáo GDP quý 4. GDP thực giảm 0.6% theo năm. Thị trường ban đầu tăng nhẹ kỳ vọng BoC có thể cắt giảm lãi suất trong năm nay, dù xác suất vẫn dưới 50%. Tuy nhiên, khi xem xét chi tiết, nguyên nhân chính khiến GDP giảm là do hàng tồn kho giảm mạnh. Trong khi đó, nhu cầu nội địa cuối cùng tăng 2.4% theo năm nhờ tiêu dùng và chi tiêu chính phủ tăng. Đầu tư phi dân cư phục hồi một phần và xuất khẩu tăng giúp thương mại ròng đóng góp tích cực. GDP theo ngành trong tháng 12 cũng cao hơn ước tính trước đó của Statistics Canada.
Một điểm yếu là sản lượng có thể đã giảm trong tháng 1. Thời tiết mùa đông khắc nghiệt có thể là một phần nguyên nhân.
Trong năm 2025, kinh tế Canada chịu tác động từ thuế quan của Mỹ. Tăng trưởng GDP giảm từ 2% năm 2024 xuống 1.7%. Theo Statistics Canada, nguyên nhân chính là xuất khẩu sang Mỹ suy yếu.
Tổng hợp các yếu tố trên, BoC có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất vì nền kinh tế không yếu toàn diện, dù con số GDP toàn phần giảm.
Mỹ – Diễn văn Liên bang và tình hình kinh tế
Lịch kinh tế tuần này không có nhiều số liệu quan trọng. Các nội dung đáng chú ý gồm: niềm tin tiêu dùng tăng nhẹ, lãi suất thế chấp giảm, bài Diễn văn Liên bang và tình trạng chưa ổn định của chính sách thương mại.
Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump tiếp tục ủng hộ việc sử dụng thuế nhập khẩu để tăng thu ngân sách. Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ việc áp thuế theo IEEPA, chính quyền đã chuyển sang áp mức thuế 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia trong thời hạn 150 ngày theo Điều 122. Tổng thống cũng nêu khả năng nâng mức thuế chung từ 10% lên 15%, nhưng đến nay chưa ký văn bản chính thức để thực hiện thay đổi này.
Hiện vẫn còn tranh luận về việc có phải hoàn trả 133 tỷ USD tiền thuế đã thu theo IEEPA hay không. Khoản này chiếm khoảng 60% tổng thu từ thuế quan của Mỹ trong năm 2025. Tòa án chưa quyết định vấn đề hoàn trả, nên có thể sẽ còn thêm các vụ kiện. Nếu chính phủ phải hoàn lại khoản tiền này, ngân sách sẽ hụt thu so với dự kiến. Khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ có thể tăng do nhà đầu tư lo ngại thâm hụt ngân sách lớn hơn. Tuy nhiên, thị trường hiện chưa phản ứng mạnh. Có thể nhà đầu tư cho rằng chính phủ sẽ tìm nguồn thu khác hoặc cho rằng quá trình kiện tụng sẽ kéo dài. Đến nay, chỉ có một số ít doanh nghiệp nhập khẩu nộp đơn yêu cầu hoàn thuế.
Vấn đề chi phí sinh hoạt cũng được đề cập trong bài phát biểu. Tổng thống cho biết giá một số mặt hàng thiết yếu đã giảm, nhưng mức giá chung trong nền kinh tế vẫn cao. Ông kêu gọi Quốc hội xử lý chi phí chăm sóc sức khỏe và tiếp tục giảm giá thuốc kê đơn. Ông cũng đề xuất hạn chế các tổ chức lớn mua nhà ở đơn lập để cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.
Lãi suất thế chấp tiếp tục giảm. Lãi suất cố định trung bình kỳ hạn 30 năm giảm xuống 5.98% vào thứ Năm, lần đầu xuống dưới 6% trong hơn ba năm. Lãi suất thấp giúp giảm chi phí vay mua nhà, từ đó có thể hỗ trợ doanh số bán nhà. Tuy nhiên, nếu nguồn cung nhà ở không tăng và giá nhà vẫn cao, thị trường khó có thể phục hồi mạnh.
Người tiêu dùng vẫn lo ngại về chi phí sinh hoạt và thị trường lao động. Chỉ số niềm tin tiêu dùng tăng từ 89.0 lên 91.2 trong tháng 2, nhưng mức tăng này chỉ đến từ phần đánh giá về tương lai. Đánh giá về tình hình hiện tại tiếp tục giảm và xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch. Tỷ lệ người cho rằng việc làm dễ tìm giảm so với trước, cho thấy tâm lý thận trọng về cơ hội việc làm.
Chi tiêu tiêu dùng đã suy yếu vào cuối năm trước. Điều này có thể khiến tăng trưởng chi tiêu trong quý 1 yếu hơn. Chi tiêu có thể cải thiện trong quý 2 khi người dân nhận được các khoản hoàn thuế cao hơn.
Tuần tới, báo cáo việc làm tháng 2 sẽ cung cấp thêm thông tin về thị trường lao động. Doanh số bán lẻ và chỉ số ISM sẽ cho thấy tình hình chi tiêu và hoạt động sản xuất, dịch vụ. Nếu các số liệu này cho thấy kinh tế vẫn ổn định, Fed có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất, nhất là khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu và chính sách thuế quan còn thay đổi.
TD Bank
