TD Bank - Bình luận thị trường Bắc Mỹ: Thị trường phục hồi khi căng thẳng thương mại dịu bớt trong diễn đàn Davos

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada
 

• Các khảo sát về tâm lý doanh nghiệp và người tiêu dùng do Ngân hàng Canada thực hiện tiếp tục cho thấy tâm lý nhìn chung vẫn tiêu cực, trong bối cảnh kinh tế duy trì trạng thái bất ổn trong thời gian dài.
• Các chỉ số lạm phát lõi giảm trong tháng 12 năm 2025 nhiều khả năng sẽ được các nhà hoạch định chính sách đánh giá theo hướng tích cực, dù lạm phát toàn phần tăng trở lại với tốc độ nhanh hơn.
• Mặc dù môi trường kinh tế còn nhiều rủi ro, chi tiêu của người tiêu dùng Canada vẫn tương đối ổn định, thể hiện qua việc khối lượng giao dịch bán lẻ trong tháng 11 tăng 1% so với tháng trước.

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
 

• Thị trường tài chính giảm mạnh trong tuần do căng thẳng thương mại và địa chính trị gia tăng, nhưng sau đó đã phục hồi toàn bộ mức giảm khi các bên liên quan thể hiện thái độ thận trọng tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos.
• Chi tiêu của người tiêu dùng tiếp tục duy trì ở mức cao trong quý IV, bất chấp việc khoảng 650,000 nhân viên liên bang phải nghỉ không lương trong suốt sáu tuần đóng cửa chính phủ.
• Lạm phát PCE lõi tăng lên 2.8% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 11, cao hơn nhẹ so với mức 2.7% ghi nhận trong tháng 10.

Canada – Căng thẳng xuyên Đại Tây Dương làm rung chuyển thị trường

Diễn biến của thị trường tài chính trong tuần cho thấy mức độ biến động rất lớn trong thời gian ngắn. Chỉ số TSX giảm mạnh ngay từ đầu tuần do căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu liên quan đến vấn đề Greenland. Tuy nhiên, thị trường nhanh chóng phục hồi khi Tổng thống Trump phát tín hiệu làm dịu lo ngại về khả năng sử dụng hành động quân sự tại khu vực này, đồng thời giảm bớt rủi ro về một cuộc chiến thương mại mới với châu Âu. Lợi suất trái phiếu Canada cũng biến động mạnh, tăng cùng thời điểm với lợi suất trái phiếu Nhật Bản và căng thẳng địa chính trị gia tăng, sau đó giảm trở lại khi các bên thể hiện sự kiềm chế trong các vấn đề liên quan đến Greenland.

Các diễn biến trên cho thấy Canada vẫn đang hoạt động trong một môi trường kinh tế nhiều bất ổn, và yếu tố này nhiều khả năng sẽ tiếp tục hạn chế đà tăng trưởng trong năm 2026. Tâm lý bất an này đã tác động rõ rệt đến cả doanh nghiệp và người tiêu dùng, thể hiện qua các khảo sát mới nhất của Ngân hàng Canada về niềm tin kinh doanh và tiêu dùng công bố trong tuần qua. Mặc dù có cải thiện so với đầu năm 2025, tâm lý doanh nghiệp nhìn chung vẫn ở mức thấp (Biểu đồ 1). Bất ổn liên quan đến chiến tranh thương mại tiếp tục làm giảm ý định đầu tư, phù hợp với xu hướng suy yếu được ghi nhận trong các dữ liệu kinh tế thực tế. Người tiêu dùng cũng lo ngại về rủi ro thương mại, nhưng chi tiêu thực tế vẫn duy trì tương đối tốt. Báo cáo bán lẻ mới nhất cho thấy khối lượng giao dịch hàng tháng tăng 1%. Dù doanh số bán lẻ trong quý IV nhìn chung đi ngang, mức chi tiêu dịch vụ cao hơn dự kiến khiến TD Bank điều chỉnh tăng dự báo đối với tiêu dùng trong quý IV.

Giá cả cao tiếp tục là mối quan tâm lớn của người tiêu dùng trong khảo sát mới nhất của Ngân hàng Canada. Tuy nhiên, một số tín hiệu tích cực đã xuất hiện trong tuần qua. Các chỉ số lạm phát lõi được Ngân hàng ưu tiên theo dõi giảm trong tháng 12 (Biểu đồ 2), trong đó mức thay đổi phần trăm hàng năm trong 3 tháng của CPI giản lược và CPI trung bình đều giảm xuống dưới 2%. Đồng thời, tỷ lệ các mặt hàng có mức tăng giá từ 3% trở lên cũng giảm, cho thấy áp lực lạm phát đang thu hẹp trên nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ. Dù vậy, bức tranh lạm phát chưa hoàn toàn tích cực, khi lạm phát toàn phần tăng cao hơn kỳ vọng do giá thực phẩm tăng mạnh.

Xét toàn phần, các yếu tố trong tuần cho thấy nền kinh tế Canada đang tăng trưởng chậm, áp lực lạm phát có xu hướng giảm nhưng mức độ bất ổn vẫn còn lớn. Điều này khiến thị trường điều chỉnh giảm nhẹ kỳ vọng về khả năng tăng lãi suất vào cuối năm, tuy nhiên theo đánh giá của TD Bank, chưa đủ để làm thay đổi định hướng chính sách tiền tệ. Ngân hàng Canada đã nhiều lần khẳng định họ hài lòng với lập trường chính sách hiện tại, với điều kiện nền kinh tế diễn biến đúng theo kịch bản cơ sở. Với mức 2.8%, lạm phát lõi gần sát với dự báo của Ngân hàng cho quý IV năm 2025. Để buộc các nhà hoạch định chính sách thay đổi lập trường, sẽ cần xuất hiện sự suy giảm rõ rệt hơn của tăng trưởng kinh tế hoặc thị trường lao động.

Mỹ – Thị trường phục hồi khi căng thẳng thương mại đã dịu lại trong diễn đàn Davos

Thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh trong tuần khi căng thẳng địa chính trị và thương mại quay trở lại. Trước thềm Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Tổng thống Trump gia tăng áp lực nhằm thúc đẩy việc Mỹ “mua” Greenland, đồng thời công bố áp thuế đối với tám quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch này. Các biện pháp trả đũa nhanh chóng được triển khai, trong đó EU tạm dừng phê chuẩn hiệp định thương mại Mỹ–EU. Diễn biến này khiến thị trường tài chính toàn cầu giảm mạnh, đồng USD suy yếu theo tỷ trọng thương mại và giá trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm. Tâm lý thị trường chỉ ổn định trở lại khi các cuộc họp tại Davos diễn ra, Tổng thống Trump loại trừ khả năng sử dụng hành động quân sự tại Greenland và thông báo đã đạt được một khung thỏa thuận cho giai đoạn tới, đồng thời rút lại các đe dọa áp thuế. Sau đó, thị trường phản ứng tích cực, với chỉ số S&P 500 phục hồi gần như toàn bộ mức giảm trong tuần.

Tuy nhiên, xét ở góc độ dài hạn, các sự kiện này cho thấy những rủi ro địa chính trị và kinh tế vẫn còn tồn tại. Mặc dù căng thẳng tạm thời hạ nhiệt, mức độ bất ổn vẫn cao. Thông tin chi tiết về khung thỏa thuận liên quan đến Greenland hiện còn hạn chế, nhiều khả năng tập trung vào quyền khai thác khoáng sản và khả năng tham gia vào hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome. Đan Mạch và các đồng minh tiếp tục phản đối bất kỳ thỏa thuận nào có thể ảnh hưởng đến chủ quyền lãnh thổ, làm gia tăng nguy cơ căng thẳng tái diễn trong tương lai. Bên cạnh đó, các diễn biến trong tuần làm dấy lên lo ngại về tính ổn định của các thỏa thuận thương mại hiện có. Việc bất ngờ đưa ra các đe dọa áp thuế làm suy yếu những thỏa thuận gần đây với Anh và EU, qua đó làm chính sách thương mại trở nên khó đoán. Sự thiếu ổn định này ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư, vốn là yếu tố quan trọng trong các nhận định về tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2026.

Dữ liệu kinh tế Mỹ công bố trong tuần không nhiều và phần nào bị lu mờ bởi các diễn biến liên quan đến Greenland, nhưng các số liệu hiện có cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì sức bền. Bản điều chỉnh đầu tiên của GDP quý III nâng tốc độ tăng trưởng hàng năm lên 4.4% từ mức 4.3%, chủ yếu do điều chỉnh tăng ở xuất khẩu và đầu tư cố định của doanh nghiệp. Chi tiêu tiêu dùng giữ nguyên ở mức 3.5%, và các chỉ báo cho thấy xu hướng trong quý IV vẫn ổn định. Các báo cáo PCE tháng 10 và tháng 11 được công bố muộn cho thấy khả năng chống chịu của hộ gia đình trong giai đoạn đóng cửa chính phủ kéo dài tốt hơn so với dự báo ban đầu (Biểu đồ 1). Những dữ liệu này khiến TD Bank nâng dự báo về tăng trưởng tiêu dùng quý IV lên 3%. Tuy nhiên, lạm phát làm giảm bớt mức độ tích cực của bức tranh kinh tế. Lạm phát PCE lõi, thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi, tăng lên 2.8% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 11, cao hơn mức 2.7% của tháng 10 và vẫn vượt mục tiêu 2% (Biểu đồ 2).

Nhìn chung, kinh tế Mỹ bước vào năm 2026 với nền tảng tốt hơn so với dự báo trước đó, nhờ tăng trưởng được điều chỉnh tăng và chi tiêu tiêu dùng duy trì vững. Tuy nhiên, diễn biến căng thẳng leo thang rồi nhanh chóng hạ nhiệt trong tuần đặt ra câu hỏi về mức độ ổn định thực sự của các thỏa thuận thương mại hiện nay. Những mâu thuẫn thương mại từng được kỳ vọng sẽ giảm dần và hỗ trợ tăng trưởng có thể kéo dài lâu hơn dự kiến, và các sự kiện trong tuần qua cho thấy rủi ro này vẫn hiện hữu.