TD Bank: Mỹ áp thuế 50% đối với một số mặt hàng của Canada

Chính quyền Mỹ đã viện dẫn Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 để công bố mức thuế 50% đối với nhiều nhóm hàng, tương đương khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ.

Các mặt hàng chịu ảnh hưởng gồm đồ uống có cồn, xi măng, sản phẩm sữa, gỗ và giấy, gậy khúc côn cầu cùng nhiều mặt hàng khác.

Mức thuế mới được đưa ra nhằm đáp trả điều mà Washington gọi là “sự phân biệt đối xử của Canada đối với hoạt động thương mại của Mỹ” trong các lĩnh vực ô tô, sữa và đồ uống có cồn.

Cụ thể, quyết định này phản ứng trước việc một số tỉnh bang của Canada cấm bán đồ uống có cồn của Mỹ, các mức thuế mà Canada áp lên ô tô sản xuất tại Mỹ, cũng như những tranh chấp kéo dài liên quan đến khả năng tiếp cận thị trường sữa Canada của Mỹ theo cơ chế quản lý nguồn cung.

Các mức thuế dự kiến có hiệu lực sau 30 ngày, từ ngày 19/8.

Hàm ý chính

Sau một giai đoạn tương đối lắng dịu, vấn đề thuế quan lại trở thành tâm điểm chú ý. Các cuộc đàm phán về USMCA vẫn đang diễn ra, trong khi giới chức Mỹ trước đó nhiều lần bày tỏ sự không hài lòng với các chính sách thương mại của Canada nêu trên. Động thái mới cho thấy những cảnh báo đó đã chính thức được hiện thực hóa.

Điểm đáng chú ý là, khác với các mức thuế trong sự kiện "Liberation Day" từng được nới lỏng dần, đợt thuế mới có phạm vi áp dụng rất chọn lọc. Danh mục lần này dường như được thiết kế để gây tác động đáng kể đến kinh tế Canada nhưng hạn chế ảnh hưởng đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.

Khoảng thời gian 30 ngày trước khi có hiệu lực về lý thuyết vẫn tạo cơ hội cho hai bên tiếp tục đàm phán. Trong bối cảnh các cuộc thương lượng về USMCA vẫn đang diễn ra, có cơ sở để đặt câu hỏi liệu các mức thuế này sẽ được duy trì trong bao lâu.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer dự kiến điều trần trước Ủy ban Tài chính Thượng viện vào thứ Tư trước khi tới Mexico để tiếp tục các cuộc đàm phán thương mại. Điều này có thể mang lại thêm thông tin về thời điểm cũng như các điều kiện để dỡ bỏ các mức thuế.

Đội ngũ phân tích cho rằng việc áp thuế có mục tiêu cho thấy Washington đã lựa chọn những nhóm hàng mà nhu cầu được dự báo sẽ phản ứng mạnh với mức thuế mới. Đối với triển vọng kinh tế Canada, cũng cần lưu ý rằng các doanh nghiệp đã phải hoạt động trong môi trường nhiều bất ổn suốt hơn một năm qua. Dù các biện pháp mới có thể tiếp tục làm suy giảm niềm tin, một cú sốc niềm tin tương đương năm 2025 vẫn chỉ là kịch bản rủi ro. Trong trường hợp các mức thuế được duy trì, nhóm phân tích ước tính GDP của Canada có thể giảm từ 0.3 đến 0.6 điểm phần trăm trong vòng một năm tới, nếu không có thay đổi đáng kể trong hành vi của doanh nghiệp hoặc phản ứng từ chính phủ. Đội ngũ chuyên gia cho rằng tác động thực tế nhiều khả năng sẽ nghiêng về cận dưới của khoảng dự báo này.

Đánh giá trên được xây dựng dựa trên kinh nghiệm từ ngành thép. Xuất khẩu sắt thép và các sản phẩm liên quan đã giảm khoảng 50% so với giai đoạn trước khi áp thuế do nhu cầu từ Mỹ suy yếu. Điều này tiếp tục củng cố nhận định rằng các mặt hàng bị nhắm tới đều là những lĩnh vực có nhu cầu nhạy cảm với biến động thuế quan.

Các doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ đẩy nhanh xuất khẩu trước thời hạn ngày 19/8, khiến dữ liệu thương mại biến động mạnh hơn trong ngắn hạn. Nếu các mức thuế chính thức có hiệu lực, số liệu nhiều khả năng sẽ chưa phản ánh đầy đủ tác động cho tới tháng 9 và ảnh hưởng vĩ mô toàn diện sẽ chỉ bắt đầu thể hiện rõ vào cuối năm 2026.

Cho đến nay, phản ứng của thị trường vẫn khá hạn chế. Đồng CAD đã giảm khoảng 0.2% kể từ hôm qua, trong khi kỳ vọng về lãi suất của Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) hầu như không thay đổi. Tuy nhiên, điều quan trọng là những rủi ro suy giảm tăng trưởng do thương mại mà BoC liên tục cảnh báo vẫn hiện hữu.

Đối với Mỹ, các mức thuế theo Điều 122 được áp dụng để thay thế các mức thuế theo IEPPA (xem thêm trong bình luận trước đó) sẽ hết hiệu lực vào thứ Sáu. Khi các cuộc điều tra theo Điều 301 liên quan đến lao động cưỡng bức hoàn tất, đội ngũ chuyên gia cho rằng chính quyền Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục công bố các biện pháp thuế quan mới trong những ngày sắp tới nhằm củng cố hàng rào thuế quan của mình.