Westpac: Ngân hàng trung ương tiếp tục đối mặt áp lực lạm phát

Trong bối cảnh lịch công bố dữ liệu kinh tế trong nước khá thưa thớt, bài phát biểu của Phó Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) phụ trách kinh tế Sarah Hunter đã thu hút sự chú ý của thị trường nhưng không tạo ra nhiều tác động. Nội dung bài phát biểu chủ yếu tập trung vào các cú sốc từ phía cung, chẳng hạn như xung đột tại Trung Đông, cũng như những thách thức mà các ngân hàng trung ương có mục tiêu kép như RBA phải đối mặt khi xử lý các cú sốc này.

Phó Thống đốc Sarah Hunter nhắc lại quan điểm của RBA rằng các cú sốc từ phía cung sẽ khó có thể bỏ qua nếu nền kinh tế đã hoạt động gần hết công suất trước khi cú sốc xảy ra, doanh nghiệp có thể dễ dàng chuyển phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng hoặc kỳ vọng lạm phát không còn được duy trì ổn định. Mặc dù rủi ro kỳ vọng lạm phát mất neo hiện vẫn chưa trở thành thực tế, đánh giá của RBA về các số liệu gần đây cho thấy những lo ngại liên quan đến năng lực sản xuất của nền kinh tế và khả năng chuyển chi phí sang giá bán là có cơ sở, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Đây cũng là lý do Hội đồng Chính sách Tiền tệ của RBA phát tín hiệu trong cuộc họp tháng 6 rằng khả năng tiếp tục tăng lãi suất vẫn được duy trì, dù ngân hàng trung ương đã quyết định tạm dừng sau ba lần tăng liên tiếp. Quy mô và tốc độ thắt chặt chính sách trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào diễn biến của các rủi ro này trong những tháng sắp tới. Dữ liệu CPI quý II sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xác định hướng đi phù hợp của chính sách tiền tệ.

Tại New Zealand, Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ) đã nâng lãi suất thêm 25 bps tại cuộc họp tháng 7, đưa lãi suất tiền mặt chính thức (OCR) lên 2.50%. Một trong những lý do chính của quyết định này là lo ngại các điều kiện tài chính sẽ nới lỏng hơn nữa nếu OCR được giữ nguyên. Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) dường như vẫn cho rằng OCR sẽ ở quanh mức 2.75%-3.00% vào cuối năm 2026, gần như không thay đổi so với dự báo đưa ra hồi tháng 5. Đội ngũ chuyên gia kinh tế New Zealand của đơn vị viết bài dự báo RBNZ sẽ tiếp tục tăng 25 bps trong các cuộc họp tháng 9 và tháng 12, sau đó duy trì chuỗi tăng 25 bps tại các cuộc họp trong năm 2027. Theo kịch bản này, OCR sẽ đạt đỉnh 4.00% vào tháng 9/2027 thay vì tháng 12/2027 như dự báo trước đó.

Tại Mỹ, biên bản cuộc họp FOMC tháng 6 cho thấy các thành viên Fed đánh giá triển vọng kinh tế còn nhiều bất định và muốn theo dõi thêm nhiều dữ liệu trong các tháng liên tiếp trước khi quyết định có cần điều chỉnh chính sách hay không. Quan điểm đồng thuận là giữ nguyên lãi suất và loại bỏ định hướng trước đó vốn thiên về khả năng nới lỏng thêm khỏi tuyên bố sau cuộc họp.

Xét trên cán cân rủi ro, phần lớn các thành viên Fed cho rằng rủi ro lạm phát đã gia tăng kể từ tháng 4, trong khi những bất định của thị trường lao động đã giảm bớt. Tuy nhiên, sau cuộc họp tháng 6, giá năng lượng giảm mạnh và tăng trưởng bảng lương phi nông nghiệp tiếp tục chậm lại. Khoảng cách giữa số liệu việc làm từ báo cáo bảng lương phi nông nghiệp và khảo sát hộ gia đình cũng ngày càng lớn, trong đó số liệu từ khảo sát hộ gia đình đã giảm tuyệt đối. Tăng trưởng nhu cầu tiêu dùng cũng thấp hơn đáng kể so với xu hướng dài hạn và nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức yếu, hạn chế khả năng doanh nghiệp chuyển chi phí tăng sang người tiêu dùng.

Dù vậy, rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu. Giữa tuần, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông cho rằng lệnh ngừng bắn với Iran đã "chấm dứt", nhưng vẫn cho phép các nhà đàm phán tiếp tục đối thoại. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Mỹ tiến hành không kích khoảng 80 mục tiêu quân sự của Iran để đáp trả việc ba tàu bị tấn công tại eo biển Hormuz. Sang ngày tiếp theo, Mỹ tiếp tục không kích thêm khoảng 90 mục tiêu khác và Iran đều đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực.

Tổng thống Trump cũng khẳng định sẽ ra lệnh tiến hành các đợt không kích với quy mô lớn hơn mỗi khi Iran đe dọa hoạt động hàng hải ở phía Oman của eo biển Hormuz. Theo Washington, Tehran đã thực hiện các hành động này nhằm buộc tàu thuyền phải đi qua các tuyến hàng hải do Iran kiểm soát. Ông Trump cũng cảnh báo có thể tái áp đặt phong tỏa đối với hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Iran nhằm gia tăng sức ép trong nước và hạn chế khả năng bán dầu của Tehran ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng giai đoạn leo thang căng thẳng này sẽ không kéo dài. Giá dầu Brent ban đầu tăng lên gần 81 USD/thùng trước khi giảm trở lại còn khoảng 76 USD/thùng, so với mức đáy khoảng 71 USD/thùng ghi nhận vào đầu tuần.

Các số liệu kinh tế được công bố tại Mỹ và nhiều nền kinh tế ở Bắc bán cầu trong tuần này nhìn chung không phải là yếu tố dẫn dắt thị trường và phần lớn phù hợp với xu hướng gần đây. Đáng chú ý nhất là chỉ số ISM lĩnh vực dịch vụ của Mỹ cho thấy đơn hàng mới tiếp tục suy yếu, trong khi áp lực giá đầu vào giảm bớt và việc làm cải thiện. Tuy nhiên, chỉ số việc làm mới chỉ phục hồi về gần mức trung bình của 20 năm sau ba tháng liên tiếp nằm trong vùng suy giảm.

Tại Trung Quốc, lạm phát toàn phần và lạm phát cơ bản trong tháng 6 ổn định quanh mức 1.0% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát giá sản xuất tăng lên 4.1%. Nhu cầu trong nước còn yếu tiếp tục hạn chế khả năng doanh nghiệp chuyển chi phí sản xuất tăng sang giá bán, trong bối cảnh chi phí chủ yếu tăng do giá năng lượng. Tình trạng dư thừa công suất và tâm lý thận trọng của người tiêu dùng nhiều khả năng sẽ tiếp tục kìm hãm lạm phát tiêu dùng nếu không có các biện pháp hỗ trợ tài khóa đủ mạnh và phát huy hiệu quả.